Kim właściwie jest Kazimierz Braun?
Jeśli twoja wiedza o nim kończy się na „chyba to jakiś reżyser”, czas najwyższy nadrobić zaległości. Kazimierz Braun to nie tylko reżyser, ale również dramatopisarz, teatralny erudyta, profesor uniwersytecki i, co ciekawe, człowiek z rodowodem tak barwnym, że mógłby stanowić inspirację do przynajmniej trzech powieści historycznych. A więc: kim był zanim stał się tym, kim jest? Gdzie urodził się duch artystycznego oporu i jak zdobył edukacyjnego Mount Everesta?
Rodzina – teatr wpisany w DNA
Jeśli myślisz, że artystyczny talent to przypadek, Kazimierz Braun szybko cię z tego błędu wyprowadzi. Bo kiedy ojciec – Juliusz Braun – jest pisarzem, a matka – Maria Braun – nauczycielką i osobą mocno zaangażowaną kulturalnie, to nie ma siły – sztuka wchodzi do domu razem z obiadem. Niektórzy dziedziczą domy, inni samochody, a Kazimierz Braun odziedziczył pasję do literatury i głód intelektualny. Dodajmy, że rodzina Braunów przez całe życie była silnie związana z polską kulturą, sztuką i życiem intelektualnym, przez co Kazimierz już od najmłodszych lat nasiąkał atmosferą pełną książek, analiz literackich i dyskusji o przyszłości teatru narodowego.
Studia: od polonistyki po teatralne Himalaje
Niezależnie od tego, czy masz doktorat z literatury, czy dwie książki w domu, przyznaj – studiowanie na Uniwersytecie Jagiellońskim i Łódzkiej Filmówce to brzmi jak artystyczny jackpot. Kazimierz Braun najpierw ukończył polonistykę w Krakowie, a potem reżyserię teatralną w Łodzi, dokładając do tego doktorat w dziedzinie nauk humanistycznych. Brzmi to niemal jak CV superbohatera scen teatralnych. Nic więc dziwnego, że jego inscenizacje, często poruszające tematykę wolności i poszukiwania prawdy, wpisały się złotymi zgłoskami w historię polskiego teatru (i nie tylko polskiego – o, co to, to nie!).
Emigracja – nowe sceny, nowe perspektywy
W latach 80. Kazimierz Braun powiedział polskim władzom dziękuję, postoję, po czym wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Czy porzucił scenę? Skądże znowu! Rozwinął ją jeszcze bardziej, prowadząc spektakle w teatrze amerykańskim, wykładając na uniwersytetach (jak choćby renomowany University at Buffalo) i pisząc dzieła, które łącznie mogłyby wypełnić średniej wielkości bibliotekę miejską. To właśnie za granicą jeszcze lepiej rozwinął swój styl – łączący klasykę z nowoczesnością, polskość z uniwersalnością, a filozofię z dramatem.
Kazimierz Braun pochodzenie – historia zakorzeniona głęboko
Przyglądając się przeszłości Kazimierza Brauna, szybko zorientujemy się, że pochodzenie to w tym przypadku nie pusta etykieta. To dziedzictwo pokoleń związanych z kulturą i niezłomnością. Z jednej strony rodzinne koneksje pełne intelektu i ducha literackiego, z drugiej – historia Polski, która naznaczyła jego pokolenie. Poruszał się między ideałami artystycznego wyrażania prawdy a brutalną cenzurą PRL-u. Twórczość Brauna to połączenie osobistego doświadczenia z bagażem narodowej pamięci. Możemy z czystym sumieniem powiedzieć, że Kazimierz Braun pochodzenie to fundament jego twórczej misji.
Z czego jeszcze jest znany?
Oprócz wybitnych spektakli, Kazimierz Braun ma na koncie kilkadziesiąt książek – zarówno dramatów, jak i esejów o teatrze. Jego prace tłumaczone są na wiele języków, a wystawienia teatralne zyskały międzynarodowe uznanie. Jeśli czegoś się dotknie, to robi to z rozmachem: od klasyki Mickiewicza i Norwida, po współczesne reinterpretacje dramatów Becketta i Ionesco. Nie zapominajmy też, że wychował całe pokolenia aktorów i reżyserów, którzy dziś odnoszą sukcesy na scenach świata. Mówi się, że jego studenci albo gorąco go kochali, albo równie namiętnie się z nim spierali – ot, artystyczny duch w czystej postaci.
W sumie Kazimierz Braun to człowiek, którego życiorys mógłby być kanwą niejednej biografii czy filmu. Jego kariera, zakorzeniona w bogatej rodzinnej historii i osadzona w silnych wartościach, to nie tylko opowieść o teatrze, ale o nieustannym stawianiu pytań, kontestowaniu rzeczywistości i poszukiwaniu sensu tam, gdzie inni widzieli tylko kurtynę. Jeśli jeszcze nie znałeś tego nazwiska – teraz już znasz. A jeśli znałeś – być może właśnie na nowo odkryłeś jego głębię.